BÀI GIẢNG LỊCH SỬ LỚP 7

CHỦ ĐỀ: ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI NHÀ TRẦN
Gồm bài 13, 14, 15. Đã học bài 13, 14 (Mục I, II)

CHỦ ĐỀ: ĐẠI VIỆT DƯỚI THỜI NHÀ TRẦN
CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI
XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)

III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược
Nguyên (1287-1288)
1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương
Văn Hổ
3. Chiến thắng Bạch Đằng
IV. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của ba lần
kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên
1. Nguyên nhân thắng lợi
2. Ý nghĩa lịch sử

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
a. Chuẩn bị của quân Nguyên

- Đình chỉ cuộc xâm lược Nhật Bản, tập trung lực lượng tấn
?
Nêu
một
số
dẫn
chứng
về
việc
nhà
Nguyên
chuẩn
bị
công Đại Việt.
xâm lược Đại Việt lần thứ ba?
- Hơn 30 vạn quân và nhiều danh tướng do Thoát Hoan làm
Tổng chỉ huy, hàng trăm chiến thuyền, một đoàn thuyền
lương chở hàng chục vạn thạch lương.
- Hốt Tất Liệt cũng căn dặn Thoát Hoan: “Không được coi
Giao Chỉ là nước nhỏ mà khinh thường”.

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
a. Chuẩn bị của quân Nguyên

- NhàHốt
Nguyên
rất chu
Tất đã
Liệtchuẩn
căn bịdặn
đáo một
lực lượng
hùng
mạnh,
“Không
được coi
Giao
Chỉ có cả
nước
màtâm
khinh
lươnglàthực
vớinhỏ
quyết
tiêu diệt
thường”.
Đại Việt
lần thứ ba này.
- Lời
cănnhận
dặn xét
bộc
lộ sự
thái
độ “Lo
Em có
gì về
chuẩn
bị
lắng,
khi đối
Đạidặn
Việtcủa
của run
nhàsợ”
Nguyên
và phó
lời căn
Hốt tất Liệt

vua Nguyên cho Thoát Hoan?

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
TÊN CUỘC
KHÁNG
CHIẾN

ÂM MƯU
CHUẨN BỊ
XÂM LƯỢC
KHÁNG
CỦA NHÀ
CHIẾN CỦA
NGUYÊN
NHÀ TRẦN
Cuộc kháng - Đình chỉ cuộc
chiến lần thứ xâm lược Nhật
ba chống quân Bản
- Tập trung lực
xâm lược
Nguyên (1287- lượng
tiến
1288)
công Đại Việt

CHIẾN
THẮNG
TIÊU BIỂU

KẾT QUẢ

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
a. Chuẩn bị của quân Nguyên
b. Chủ trương kháng chiến của nhà Trần

? Trước nguy cơ bị xâm
lược, vua Trần đã làm gì ?

Vua Trần khẩn trương
chuẩn bị đánh giặc.
7

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
TÊN CUỘC
KHÁNG
CHIẾN

ÂM MƯU
XÂM LƯỢC
CỦA NHÀ
NGUYÊN
Cuộc kháng - Đình chỉ cuộc
chiến lần thứ xâm lược Nhật
ba chống quân Bản
- Tập trung lực
xâm lược
Nguyên (1287- lượng
tiến
1288)
công Đại Việt

CHUẨN BỊ
KHÁNG
CHIẾN CỦA
NHÀ TRẦN
- Khẩn trương
chuẩn bị đánh
giặc
- Cử Trần
Quốc Tuấn làm
tổng chỉ huy.

CHIẾN
THẮNG
TIÊU BIỂU

KẾT QUẢ

Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân Nguyên (1287-1288)

Lỗ
Ái

ịn
Tr

ằn
B
h

h
gP

i

Th
oá

tH

oa
n

Cuối tháng 12-1287

Ô

M

ãN
hi

Trương Văn Hổ

Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân Nguyên (1287-1288)

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ

? Tại sao Ô Mã Nhi lại không bảo vệ đoàn thuyền
lương của Trương Văn Hổ?
Ô Mã Nhi cho rằng quân ta không thể ngăn cản được
đoàn thuyền lương này nên đã tiến về hội quân ở Vạn
Kiếp (chủ quan, khinh địch)

Sông Man – Nơi đã từng được Trần Khánh Dư ém thuyền giữa các ngọn núi để
phục kích và đánh đắm đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ

Trương Văn Hổ

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ

? Ý nghĩa, tác dụng của chiến thắng Vân Đồn đối với cuộc
kháng chiến ?
- Làm thất bại chủ trương “dựa vào lương thực nhiều để đánh
lâu dài với nhà Trần” của quân Nguyên, làm cho quân giặc lâm
vào tình thế bị động và gặp rất nhiều khó khăn, tạo thời cơ để
quân dân nhà Trần mở cuộc phản công tiêu diệt quân Nguyên.

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)
1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương văn Hổ
TÊN CUỘC
KHÁNG
CHIẾN

ÂM MƯU
XÂM LƯỢC
CỦA NHÀ
NGUYÊN

CHUẨN BỊ
KHÁNG
CHIẾN CỦA
NHÀ TRẦN

Cuộc kháng
chiến lần thứ
ba chống quân
xâm lược
Nguyên (12871288)

- Đình chỉ cuộc
xâm lược Nhật
Bản
- Tập trung lực
lượng
tiến
công Đại Việt

- Khẩn trương
chuẩn bị đánh
giặc;
- Cử Trần
Quốc Tuấn làm
tổng chỉ huy.

CHIẾN
THẮNG TIÊU
BIỂU

KẾT QUẢ

- Trận Vân - Thắng lợi
Đồn tiêu diệt
đoàn
thuyền
lương của giặc.

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ
3. Chiến thắng Bạch Đằng

Tình hình ở Thăng Long như thế nào khi quân
Nguyên vào chiếm đóng?
Kinh thành Thăng Long trống vắng vì nhân dân đã thực
hiện kế sách “Vườn không nhà trống” của triều đình.

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ
3. Chiến thắng Bạch Đằng

? Sau thất bại ở trận Vân Đồn, tình thế của quân Nguyên lúc
này như thế nào ?

Quân Nguyên lâm vào tình thế bị động, cạn kiệt lương
thực và nguy cơ bị cô lập.
 Thoát Hoan quyết định rút quân lên Vạn Kiếp, từ
đây rút quân về nước theo hai đường thủy, bộ.

Sông Bạch Đằng

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

? Tại sao ta chọn sông Bạch Đằng làm nơi tiêu diệt giặc?
Sông Bạch Đằng (Sông Rừng),
là sông lớn đổ ra biển. Dọc hai
bờ sông là rừng rậm, dễ ẩn nấp,
phục kích. Sông Bạch Đằng có
dòng hải lưu thấp, độ dốc ko
cao, mực nước sông lúc triều lên
xuống chênh lệch nhau đến 3m.
Khi triều lên, lòng sông rộng
mênh mông đến hàng nghìn mét,
sâu hơn chục mét.

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

1. Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
2. Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ
3. Chiến thắng Bạch Đằng

? Ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 ?
- Đập tan ý đồ xâm chiếm Đại Việt của đế chế Nguyên
- Bảo vệ độc lập toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc
gia Đại Việt.

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)
III. Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên (1287-1288)

3. Chiến thắng Bạch Đằng

TÊN CUỘC
KHÁNG
CHIẾN

ÂM MƯU
XÂM LƯỢC
CỦA NHÀ
NGUYÊN
Cuộc kháng - Đình chỉ
chiến lần thứ cuộc xâm lược
ba chống
Nhật Bản
quân xâm - Tập trung lực
lược Nguyên lượng
tiến
(1287-1288) công
Đại
Việt

CHUẨN BỊ
KHÁNG
CHIẾN CỦA
NHÀ TRẦN
- Khẩn trương
chuẩn bị đánh
giặc;
- Cử Trần
Quốc
Tuấn
làm tổng chỉ
huy.

CHIẾN
THẮNG
TIÊU BIỂU

KẾT QUẢ

- Trận Vân - Thắng lợi
Đồn tiêu diệt
đoàn thuyền
lương
của
giặc.
- Trận Bạch - Thắng lợi
Đằng.

DI TÍCH CỌC GỖ SÔNG BẠCH ĐẰNG

 QUÂN DÂN NHÀ TRẦN VỚI CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG NĂM 1288

TƯỢNG ĐÀI TRẦN HƯNG ĐẠO (TPHCM)

? Cách đánh giặc của nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần
thứ ba có gì giống và khác so với lần thứ hai ?
GIỐNG NHAU
- Tránh thế giặc mạnh lúc chúng
mới đến xâm lược.
- Vừa cản giặc, vừa rút lui dần
để bảo toàn lực lượng, chờ thời
cơ và thực hiện “vườn không
nhà trống” để gây khó khăn về
lương thảo cho quân Nguyên.

KHÁC NHAU
- Tập trung tiêu diệt đoàn
thuyền lương để dồn quân giặc
vào thế bị động khó khăn, có
nguy cơ bị cô lập.
- Chủ động bố trí trận địa bãi
cọc ở Bạch Đằng để tiêu diệt
đoàn thuyền chiến của giặc.

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)

IV. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến
chống quân xâm lược Mông - Nguyên
1. Nguyên nhân thắng lợi

- Tất cả các tầng lớp nhân dân đều tham gia đánh giặc.
Trình bày những nguyên nhân thắng lợi của ba lần
- Nhà Trần chuẩn bị chu đáo về mọi mặt.
kháng chiến chống quân xâm lược Mông - Nguyên.
- Tinh thần hi sinh của toàn dân ta, đặc biệt là quân đội
nhà Trần.
- Nhà Trần có chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo
trong cách đáng giặc.

CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM DƯỚI THỜI TRẦN (tt)

IV. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến
chống quân xâm lược Mông- Nguyên
1. Nguyên nhân thắng lợi
2. Ý nghĩa lịch sử

- Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược Đại Việt của đế chế
Nêu ý nghĩa lịch sử của ba lần kháng chiến chống
Nguyên, bảo vệ độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ.
quân xâm lược Mông – Nguyên?
- Góp phần xây đắp truyền thống quân sự Việt Nam.
- Để lại bài học quý giá về việc củng cố khối đoàn kết toàn
dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
- Ngăn chặn những cuộc xâm lược của quân Nguyên đối
với nước khác.

TỔNG KẾT BÀI HỌC

CUỘC KHÁNG CHIẾN
LẦN THỨ BA CHỐNG
QUÂN XÂM LƯỢC
NGUYÊN (1287-1288)

NGUYÊN NHÂN
THẮNG LỢI

Ý NGHĨA LỊCH SỬ

Nhà Nguyên xâm lược Đại Việt
Trận Vân Đồn tiêu diệt đoàn
thuyền lương Trương Văn Hổ
Chiến thắng Bạch Đằng
Sự lãnh đạo tài tình đúng đắn của
nhà Trần
Tinh thần đoàn kết của toàn dân
tộc Đại Việt
Đập tan tham vọng xâm lược của
nhà Nguyên.
Bảo vệ độc lập dân tộc và toàn vẹn
lãnh thổ Đại Việt

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1. Học bài và lưu ý nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của
ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên
2. Chuẩn bị chủ đề Đại Việt thời Trần (tt).- Sự phát triển kinh tế
và văn hóa thời Trần
+ Điểm mới về tình hình thủ công nghiệp và thương nghiệp thời
Trần sau chiến tranh.
+ Những biểu hiện trong sinh hoạt văn hóa thời Trần.
+ Tại sao văn học, giáo dục và khoa học thời Trần phát triển?

Chúc các em học tập tốt!