KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi:
Tiết 23:
Bánh trôi nước
Hồ Xuân Hương
Văn bản
NHÓM 1
Câu hỏi: Trình bày hiểu biết của em về tác giả Hồ Xuân Hương và tác phẩm “Bánh trôi nước”?
1. Tác giả:
- Quê quán: Quỳnh Lưu – Nghệ An.
- Là nữ thi sĩ tài hoa và độc đáo.
- Được mệnh danh là “Bà Chúa Thơ Nôm”.
Hồ Xuân Hương
Một số tác phẩm thơ Hồ Xuân Hương
Thể thơ:
Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
4 câu
7 chữ/câu
Phương thức biểu đạt:
Biểm cảm, miêu tả.
Xuất xứ: Bài “Bánh trôi nước” nằm trong chùm thơ Vịnh vật.
*Thơ vịnh vật :
+ Vịnh cái quạt
+ Vịnh quả mít
+ Vịnh con ốc nhồi
+ Vịnh đánh đu …
Tả, kể về đối tượng được vịnh. Nhằm bộc lộ cảm xúc, tâm tình
Tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật độc đáo của Hồ Xuân Hương.
Có hai lớp nghĩa
Nghĩa thực (nghĩa đen): Tả bánh trôi nước
Nghĩa ẩn dụ (nghĩa bóng): nói về thân phận, phẩm chất của người phụ nữ trong xã hội xưa.
BÁNH TRÔI NƯỚC
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
BÁNH TRÔI NƯỚC
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
THẢO LUẬN THEO CẶP ( 3 phút)
Câu hỏi: Trong hai lớp nghĩa, nghĩa nào quyết định giá trị của bài thơ? Tại sao?
Bà Tòng Thị Phóng - Ủy viên Bộ chính trị BCHTƯ
Bà Đặng Thị Ngọc Thịnh
Quyền Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam
Bà Nguyễn Thị Kim Ngân
Chủ tịch Quốc hội
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Ẩn dụ, đảo thành ngữ, quan hệ từ.
- Kết cấu chặt chẽ, độc đáo.
- Ngôn ngữ bình dị, dễ hiểu.
- Trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp của người phụ nữ; cảm thông với số phận chìm nổi, bị lệ thuộc của họ.
- Lên án xã hội phong kiến.
2. Nội dung:
Bài thơ:
Bánh trôi nước
Vẻ đẹp,
thân phận và phẩm chất
người phụ nữ
Miêu tả
bánh trôi nước
Màu trắng,
viên tròn
Rắn nát do người nặn
khi luộc, chín thì nổi
chưa chín thì chìm
Nhân
bánh
màu đỏ son
ẩn dụ
Vẻ đẹp
hoàn thiện:
“Vừa… lại
vừa…”
Thân phận
“Bảy nổi,
ba chìm”
Phẩm chất
trong trắng,
son sắt,
thủy chung,
tình nghĩa
SƠ ĐỒ BÀI HỌC
Hãy tìm những câu ca dao bắt đầu bằng cụm từ “Thân em”?

Thân em như trái bần trôi,
Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.
24
1. Thân em như hạt mưa sa
Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày.
2. Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?
3. Thân em như giếng giữa đàng
Người thanh rửa mặt, người phàm rửa chân.
4. Thân em như quế giữa rừng
Thơm tho ai biết ngát lừng ai hay.
5. Thân em như chẽn lúa đòng đòng
Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai.
25
Học thuộc bài thơ: “ Bánh trôi nước”.
Nắm nghệ thuật, nội dung của bài thơ.
Làm bài trong vở bài tập.
Hoàn chỉnh sơ đồ tư duy.
“ Qua Đèo Ngang”
- Xác định và nêu đặc điểm của thể thơ
- Nhận xét cảnh tượng Đèo Ngang?
- Cảm nhận tâm trạng của tác giả?